گذار به عصر ليتيوم – رويکرد نوين براي استحصال از شورابه‌هاي ميادين نفت و گاز

در دهه اخير با شتاب گرفتن گذار جهاني به سوي انرژي‌هاي پاک، خودرهاي برقي و ذخيره‌سازهاي برق خورشيدي، عنصر ليتيوم به‌عنوان طلاي سفيد قرن بيست‌ويکم و يکي از حياتي‌ترين مؤلفه‌هاي زنجيره ارزش فناوري‌هاي نوين، جايگاهي راهبردي در معادلات ژئواکونوميک، صنعتي و فناورانه جهان يافته است.

در اين راستا، بهره‌برداري از منابع غيرمتعارف ليتيوم از جمله شورابه‌هاي همراه با توليد نفت و گاز به‌ عنوان يکي از مسيرهاي نوآورانه، مقرون‌به‌صرفه براي تأمين اين فلز حياتي در دستور کار بسياري از کشورهاي پيشرو قرار گرفته است. لذا اين رويکرد، مي تواند موجب تنوع‌بخشي به منابع معدني و ارتقاي تاب‌آوري زنجيره تأمين جهاني شده و همچنين قادر است در سطح ملي به خلق ارزش افزوده از پسماندهاي صنعتي و افزايش بهره‌وري در زنجيره ارزشي انرژي و مواد پايه پيشرفته در كشور بينجامد.

با توجه به ظرفيت عظيم ميادين نفت و گاز کشور و وجود شورابه‌هاي غني از عناصر حياتي به‌ويژه ليتيوم، توسعه فناوري‌هاي نوين استحصال ليتيوم از اين منابع مي‌تواند به‌عنوان يک فرصت استراتژيک ملي تلقي شده و فرصتي است که كشور را به يکي از بازيگران اثرگذار زنجيره جهاني مواد پيشرفته انرژي‌بر تبديل سازد.

در همين راستا، اين مهندسين مشاور با تکيه بر تجربه خود در حوزه‌هاي انرژي، صنعت و فناوري و با بهره‌گيري از رصد علمي و صنعتي تحولات بين‌المللي در اين گزارش با هدف تحليل فناوري‌هاي پيشرفته استحصال مستقيم ليتيومDLE از قبيل جذب انتخابي Selective Adsorption، تبادل يوني پيشرفته Advanced Ion Exchange ، غشاهاي الکتروشيميايي  Electrochemical Membranesو فرآيندهاي هيبريدي مبتني بر کنترل هوشمند فرآيندها، به بررسي ابعاد فني، اقتصادي، محيط زيستي و صنعتي آنها پرداخته است.

اميد است اين گزارش بتواند با ارائه تصويري از چشم‌انداز فناوري‌هاي نوين ليتيوم در صنايع نفت و گاز زمينه‌ساز تصميم‌سازي‌هاي راهبردي در سطح ملي و در مسير تنوع‌بخشي به زنجيره ارزش انرژي کشور و ايجاد پيوند ميان بخش‌هاي معدني، نفتي و فناوري‌هاي نوين مواد پيشرفته گردد.