روش‌های پایش شكستگي مغزي فولادي هادي‌ها و لزوم تعويض و ارتقاء خطوط قديمي

هادی‌های دارای مغزی فولادی نظیر ACSR و ACSS از پرکاربردترین اجزای خطوط انتقال نیروی برق محسوب می‌شوند که با هدف ترکیب استحکام مکانیکی فولاد و رسانایی الکتریکی آلومینیوم طراحی شده‌اند. مغزی فولادی در این هادی‌ها مسئول اصلی تحمل نیروهای کششی، بارهای مکانیکی و پایداری هندسی خطوط بوده و از این‌رو سلامت و یکپارچگی آن نقشی حیاتی در ایمنی، قابلیت اطمینان و تداوم بهره‌برداری شبکه انتقال ایفا می‌کند.

با این حال، در شرایط بهره‌برداری بلندمدت، عوامل متعددی نظیر ارتعاشات ناشی از باد، خستگی مکانیکی، خوردگی گالوانیکی، تغییرات دمایی و تمرکز تنش در اتصالات می‌توانند به‌تدریج موجب تضعیف و در نهایت شکست مغزی رشته‌های فولادی شوند. این شکست‌ها به دلیل عدم قابلیت رؤیت مستقیم، در بسیاری از موارد تا زمان بروز حادثه شناسایی نمی‌شوند، موضوعی که ریسک‌های جدی فنی و ایمنی را برای شبکه انتقال به همراه دارد.

در پاسخ به این چالش، طی سال‌های اخیر روش‌های متنوعی برای تشخیص و پایش شکست مغزی فولادی توسعه یافته است که از جمله می‌توان به نشت شار مغناطیسی (MFL)، پایش ارتعاش و کشش، آزمون جریان گردابی (ECT)، روش‌های آکوستیکی و تصویربرداری حرارتی اشاره نمود. هر یک از این روش‌ها دارای قابلیت‌ها و محدودیت‌هایی از منظر دقت تشخیص، عمق نفوذ، هزینه و امکان به‌کارگیری میدانی هستند.

در همین راستا، این مهندسین مشاور با اتکا بر تجارب گسترده خود و بهره‌گیری از منابع معتبر تخصصی، گزارش حاضر را با رویکردی تحلیلی و کاربردی تدوین و ضمن بررسی ساختار، ترکیبات و نقش عملکردی مغزی فولادی هادی‌ها، عوامل مؤثر بر فرآیندهای تخریب، خستگی و شکست آن را مورد تحلیل قرار داده است. همچنین در این گزارش، روش‌های نوین شناسایی، پایش و ارزیابی شکست مغزی فولادی معرفی و تبیین شده تا با ایجاد دیدی جامع و یکپارچه، امکان تشخیص زودهنگام آسیب‌ها از طریق پایش پیشگیرانه، کاهش ریسک‌های پنهان، افزایش قابلیت اطمینان خطوط انتقال، اولویت‌بندی هدفمند براي نوسازی و در نهایت کاهش احتمال بروز حوادث پرهزینه در شبکه انتقال برق، به‌ویژه در شبکه‌های قدیمی، فراهم گردد.