كاربرد دستگاه TBM با قطر بزرگ در ساخت تونل هاي ريلي و بزرگراهي

امروزه استفاده از روش‌های حفاری مکانیزه تونل کاربرد وسیعی در جهان یافته است. در کشور ما نیز تجربه‌های مناسبي در استفاده از این روش‌ها وجود دارد. با توجه به روند رو به افزایش تونل‌های در حال مطالعه و یا در حال اجرا با کاربردهایی همانند انتقال آب، متروی شهری و موارد مشابه و همچنین اهمیت ایمنی حین اجرای تونل و کاهش نشست‌های سطحی و همچنین مدت زمان اتمام عملیات اجرا در این پروژه‌ها، استفاده از روش‌های مکانیزه جایگاه ویژه‌ای یافته است. دستگاه حفار تونل مكانيزه TBM با توجه به كاربري تونل داراي قطر مشخصي مي‌‎باشند. پيش‌تر جهت حفاري تونل‌هاي بزرگراهي و ريلي، استفاده از دستگاه‌هاي TBM با قطر 4 الي 10 متر معمول بوده ولي طي سه دهه اخير روند استفاده از دستگاه‌هاي TBM با قطر بزرگ رو به رشد بوده است.

استفاده از دستگاه حفار با قطر بزرگ براي احداث تونل هاي بزرگراهي و ريلي، اين امكان را فراهم مي آورد كه كاربري هاي مختلف براي تونل تعريف شود كه براي نمونه مي توان به كاربري توام راه و ريل اشاره كرد. اين كاربري توام مي تواند توجيه اقتصادي استفاده از حفار با قطر بزرگ را تقويت كند.

به كار گيري دستگاه TBM با قطر بزرگ قابليت هايي براي پروژه هاي احداث خطوط مترو ايجاد مي كند كه از جمله مي توان به موارد زير اشاره كرد:

• در صورتي كه هدف، بهره‌برداري هر چه سريع‌تر از خط بدون اجراي كامل همه ايستگاه‌ها باشد، مي‌توان استفاده از دستگاه TBM با قطر بزرگ را در اولويت قرار داد. بدين صورت كه در ايستگاه‌هايي كه در اولويت‌هاي بعدي بهره‌برداري قرار دارند، تنها با اجراي دال تيكت هال، خط را مورد بهره‌برداري قرار داد.
• هزينه تملك موقت براي رمپ كارگاهي در ايستگاه‌هاي شمع و ريب الزامي است ولي براي ايستگاه‌هاي مكانيزه، قابليت حذف شدن را دارد.

تعريف كاربري‌هاي همزمان همچون مترو، راه، انرژي، كنترل سيلاب و … براي تونل با قطر بزرگ، مي‌تواند متضمن توجيه اقتصادي استفاده از حفار با قطر بزرگ در قياس با استفاده از حفار متعارف باشد.